Irak balanceert tussen de VS en Iran: Vertraagde terugtrekking of politiek gemanoeuvreer?

Geschreven door – Elijah J. Magnier:
Vertaald door – Francis J.

Er zijn geen toevalligheden in de voortdurende geopolitieke verschuivingen in het Midden-Oosten. Zo is het geen toeval dat aan de vooravond van het eerste buitenlandse bezoek van de Iraanse president Massoud Pezeshkian aan Bagdad, en te midden van de Iraanse bereidheid om te reageren op Israëlische agressie, Irak aankondigde dat de Amerikaanse troepen zich binnen de komende twee jaar zouden terugtrekken. 

De Iraakse premier Mohammed Shia al-Sudani heeft de delicate evenwichtsoefening tussen de Amerikaanse en Iraanse invloed in zijn land geperfectioneerd. Hij laveert tussen de druk van gewapende ongeregeldheden met politieke invloed in Mesopotamië en de voortdurende dreiging van Koerdisch separatisme in Iraaks Koerdistan. De aangekondigde Amerikaanse terugtrekking blijft echter om verschillende redenen onzeker.

Sinds zijn aantreden werd president Pezeshkian geconfronteerd met zijn eerste grote crisis: de moord op zijn gewaardeerde gast Ismail Haniyeh, hoofd van het politieke bureau van Hamas, in een gastenverblijf in Teheran. Voor Iran was dit meer dan een schending van zijn soevereiniteit; het was een directe provocatie die om een reactie vroeg. Premier Benjamin Netanyahu, die er altijd op gebrand is om het conflict te laten escaleren, wilde zo’n reactie uitlokken. Hij wil de oorlog uitbreiden door troepen van de NAVO en de VS onder Central Command (waar Israël nu deel van uitmaakt) naar het Midden-Oosten te halen en ze voor te bereiden om Israël te verdedigen en, indien nodig, deel te nemen aan het offensief tegen eventuele Iraanse vergelding.

De Amerikaanse president Joe Biden, die zich bewust is van Netanyahu’s ambities, bevindt zich in een moeilijke positie. Biden, wiens partij Kamala Harris promoot als presidentskandidaat, wil voorkomen dat hij betrokken raakt bij een oorlog zonder duidelijk einde. Dit conflict zou het leven van Netanyahu’s extreemrechtse regering alleen maar verlengen. Netanyahu heeft actief geprobeerd om elke mogelijke overeenkomst met Biden om de Gaza-oorlog te beëindigen te ondermijnen. Het wordt steeds duidelijker dat Netanyahu’s manoeuvres deel uitmaken van een bredere strategie om de Amerikaanse presidentsverkiezingen te beïnvloeden in de hoop dat Donald Trump, die openlijk heeft verklaard dat hij Israël “de vrije hand” zou geven om “zijn kleine geografie uit te breiden”, opnieuw aan de macht zou komen.

In reactie hierop heeft Iran ervoor gekozen om zijn vergeldingsmaatregelen tegen Israël uit te stellen, omdat het de Democraten niet wil verwikkelen in een oorlog in het Midden-Oosten die Trumps kansen om opnieuw president te worden zou kunnen vergroten. Iran begrijpt het strategische belang om de opkomst van Trump niet indirect te steunen, vooral gezien het feit dat zijn regering enkele van de zwaarste sancties oplegde aan Teheran tijdens zijn ambtstermijn en Israël herhaaldelijk aanmoedigde om Iran aan te vallen – een aanbod dat Netanyahu destijds afwees, zoals Trump later openhartig bevestigde.