De afschrikking van Hezbollah: Een keerpunt in het conflict in het Midden-Oosten

Geschreven door – Elijah J. Magnier
Vertaald door – Francis J.

Voor het eerst in de moderne geschiedenis is een niet-statelijke actor – Hezbollah – erin geslaagd om een van de meest geduchte legers ter wereld, de Israëlische bezettingstroepen (IOF), en de meest dominante militaire macht in het Midden-Oosten, af te schrikken. Het vermogen van Hezbollah om Israël aanzienlijke schade toe te brengen, heeft het land gedwongen zijn capaciteiten te erkennen, wat heeft geleid tot een aanzienlijke verschuiving in het strategische machtsevenwicht. 

Met goedkope raketten en drones heeft Hezbollah opnieuw de overhand en voert het een berekende vergeldingsactie uit tegen Israël, zelfs nu de Amerikaanse en NAVO-strijdkrachten zijn gemobiliseerd om Israël te verdedigen. Desondanks beweerde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat de IOF met succes een preventieve aanval tegen Hezbollah had uitgevoerd, waarbij naar verluidt de lancering van meer dan 1.000 tot 6.000 raketten gericht op Tel Aviv werd voorkomen.

Er werden echter geen secundaire explosies waargenomen, noch waren er bevestigde Hezbollah-slachtoffers onder de raketlanceereenheden of de bewakers van de wapenopslagplaatsen die naar verluidt het doelwit waren en gedood werden tijdens de Israëlische aanvallen. 

Dit artikel onderzoekt hoe Hezbollah afschrikking tot stand heeft gebracht, het gebrek aan geloofwaardigheid van Israëls beweringen over preventieve actie en de bredere implicaties voor het Midden-Oosten.

Afschrikking tot stand brengen

De recente acties van Hezbollah hebben een belangrijke verschuiving teweeggebracht in de machtsdynamiek van de regio. Door 320 raketten en drones over de Israëlische grens te lanceren en gebieden op meer dan 100 kilometer landinwaarts aan te vallen, waaronder ten noorden van Tel Aviv, heeft Hezbollah haar militaire capaciteiten getoond. Deze aanvallen volgden op het mislukken van de onderhandelingsgesprekken in Qatar en kwamen tijdens de verwachte hervatting van de onderhandelingen in Caïro.

Hezbollah’s bombardementen op strategische Israëlische militaire posities diep in het land weerspiegelden haar precieze inlichtingencapaciteiten en haar vermogen om de geavanceerde raketonderscheppingssystemen van Israël te omzeilen. Het bereik van meer dan 100 kilometer van de Hezbollah-aanval weerspiegelde Israëls schending van de ‘Rule of Engagement’, waarbij Israël de voorstad Dahiyeh in Beiroet bombardeerde en een commandant van de Jihad-raad van Hezbollah, Fouad Shukr, vermoordde. Ondanks de Israëlische dreigementen onderstreepten de vergeldingsaanvallen van Hezbollah de bereidheid om op te treden, waarmee een nieuwe fase van afschrikking werd ingeluid.

Netanyahu’s twijfelachtige beweringen over preventieve aanvallen

Netanyahu’s bewering dat een preventieve aanval door het IOF de raketlanceerposities van Hezbollah had vernietigd en een aanval op Tel Aviv had voorkomen, werd met scepsis ontvangen. Volgens Netanyahu zou de aanval meer dan 1.000 tot 6.000 raketten hebben vernietigd, maar zijn er geen zware verliezen gevallen onder de gespecialiseerde eenheden van Hezbollah. De onmiddellijke reactie van Hezbollah, waarbij honderden raketten en drones werden gelanceerd, stelt het Israëlische verhaal echter op losse schroeven.

Als de preventieve aanval van Israël inderdaad de raketlanceercapaciteiten van Hezbollah had geneutraliseerd, zou het spervuur van Hezbollah als vergeldingsmaatregel onwaarschijnlijk zijn geweest. De omvang en precisie van de daaropvolgende aanvallen van Hezbollah geven aan dat de Israëlische aanval niet het succes had dat Netanyahu beweerde. De lang voorbereide reactie toont aan dat de militaire infrastructuur en de operationele capaciteit van Hezbollah grotendeels intact zijn gebleven, wat de Israëlische beweringen over een verlammende klap voor de troepen van Hezbollah rechtstreeks tegenspreekt.

Hezbollah’s arsenaal en tactische terughoudendheid

Israël beweert al lang dat Hezbollah een uitgebreid raketarsenaal bezit, met schattingen tot 250.000 raketten, waaronder precisiegeleide munitie voor de korte, middellange en lange afstand. Gezien de enorme omvang van dit arsenaal, zou de vernietiging van 1.000 of zelfs 6.000 raketten het vermogen van Hezbollah om oorlog te voeren of vergeldingsmaatregelen te nemen niet ernstig aantasten. Grootschalige preventieve aanvallen door Israël zouden onvoldoende zijn om de offensieve capaciteiten van Hezbollah volledig te verstoren.

Tijdens deze acties gebruikte Hezbollah geen precisieraketten voor de middellange en lange afstand, maar reserveerde deze voor toekomstige confrontaties. Deze strategische terughoudendheid onderstreept Hezbollah’s zorgvuldige beheer van haar arsenaal, waarbij zij in plaats daarvan koos voor het gebruik van oudere en minder geavanceerde raketten en drones. Zelfs met honderden raketten was Hezbollah in staat om effectief door de Israëlische verdediging heen te breken, wat eens te meer aantoont dat Hezbollah in staat is om belangrijke vergeldingsaanvallen uit te voeren zonder zijn meer geavanceerde middelen uit te putten.

Tactische precisie en Israëls zwakke rechtvaardiging

Israël baseert zijn preventieve aanvallen op de veronderstelling dat het neutraliseren van de raketlanceerinstallaties van Hezbollah de dreiging van Hezbollah aanzienlijk zou verminderen. De snelle en krachtige vergeldingsacties van Hezbollah ondermijnen deze rechtvaardiging echter. Hezbollah heeft een uitgebreid netwerk van verborgen raketdepots, ondergrondse bunkers en mobiele lanceerinstallaties ontwikkeld, waardoor het voor Israël of zijn westerse bondgenoten uiterst moeilijk is om deze preventief op te sporen en te vernietigen.

Bij haar vergeldingsacties heeft Hezbollah ook effectief gebruik gemaakt van drones, wat haar operationele geavanceerdheid aantoont. Voor de bediening van elke drone is minimaal drie man nodig en om tientallen drones tegelijk te lanceren is een groot aantal militanten nodig. Ondanks de verkenningsinspanningen van Israël en het Westen kon Hezbollah deze operaties onopgemerkt uitvoeren. De drones werden waarschijnlijk gelanceerd vanuit verborgen posities zoals grotten of ondergrondse faciliteiten, waardoor het voor Israël bijna onmogelijk was om ze te onderscheppen of af te schrikken.

Strategische berekeningen en de “As van Verzet”

De vastberaden maar berekende terughoudendheid van Hezbollah in het achterhouden van haar meer geavanceerde raketten is een krachtig afschrikkingsmechanisme. Deze strategische beslissing geeft Israël het signaal dat Hezbollah de capaciteit behoudt voor een veel verwoestender reactie, mocht het conflict verder escaleren. Het leiderschap van Hezbollah begrijpt hoe belangrijk het is om een geloofwaardige afschrikkingshouding te handhaven, zodat Israël voorzichtig blijft met het uitlokken van een totale oorlog die ernstige schade zou kunnen toebrengen aan zijn infrastructuur en militaire middelen.

De reactie van Hezbollah onthulde ook een cruciaal aspect van de “As van Verzet” – de informele alliantie tussen Iran, Hezbollah en andere regionale krachten die zich verzetten tegen Israël. De onafhankelijke vergeldingsacties van Hezbollah toonden aan dat deze groepen hun aanvallen niet noodzakelijkerwijs hoeven te coördineren om Israël op meerdere fronten tegelijk effectief uit te dagen. Deze onafhankelijke actie van Hezbollah leidde de aandacht terug naar het lopende conflict in Gaza en Palestina, waardoor de aandacht werd afgeleid van de bredere regionale spanningen die zich de afgelopen maanden hadden opgebouwd.

Implicaties voor het Midden-Oosten

De vergelding van Hezbollah veranderde niet alleen de strategische calculus van Israël, maar hielp ook om de regionale spanningen van de afgelopen maanden te verminderen. Netanyahu’s escalatie tegen meerdere hoofdsteden in het Midden-Oosten bracht nog eens duizenden westerse troepen naar de regio, wat het spookbeeld opriep van een breder conflict dat de VS graag wilden vermijden. Door de geplande wraakaanval uit te voeren, richtte Hezbollah de schijnwerpers weer op Gaza en ondermijnde het verhaal van Netanyahu dat hij alleen Israël kon beschermen tegen zijn vele vijanden.

De VS hebben sindsdien een boodschap naar Libanon gestuurd waarin staat dat Israël de situatie als gedeëscaleerd beschouwt, wat suggereert dat de Israëlische leiders de afschrikking van Hezbollah erkennen. De terughoudendheid van Israël om verder te escaleren suggereert dat de vergelding van Hezbollah de rules of engagement heeft hersteld die Israël had geschonden met zijn bombardementen op Beiroet. Dit onderstreept de ingrijpende gevolgen van de acties van Hezbollah voor het geopolitieke landschap in de regio.

Het feit dat Hezbollah Israël afschrikt, is een belangrijke mijlpaal in het lopende conflict tussen beide partijen. Het vermogen van de groep om preciesie-aanvallen uit te voeren tot diep op Israëlisch grondgebied heeft Israël gedwongen om de groeiende militaire kracht van Hezbollah te erkennen. Netanyahu’s beweringen over een succesvolle preventieve aanval op Hezbollah zijn inconsistent, zoals blijkt uit de snelle en effectieve vergeldingsacties van Hezbollah.

Nu Hezbollah ervaring blijft opdoen en de verdediging van Israël op de proef blijft stellen, verschuift het machtsevenwicht in de regio. Israël blijft een geduchte militaire macht, maar de groeiende capaciteiten van Hezbollah suggereren dat een toekomstig conflict veel vernietigender zal zijn voor Israël dan eerdere confrontaties sinds 1967. Voorlopig heeft Hezbollah opnieuw de overhand en bewijst dat een niet-statelijke actor een van de machtigste legers ter wereld kan uitdagen en strategische invloed kan uitoefenen.