Terugval of tegenslag? Europa symbool van afnemende autonomie en risico’s van oorlog in plaats van vrede.

Geschreven door Elijah J. Magnier –

Vertaald door Francis J.

In New York is het aftellen begonnen. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk – de zogenaamde E3 – hebben formeel het “snapback”-mechanisme van de VN tegen Iran in gang gezet, waardoor het sanctieregime dat onder het nucleaire akkoord van 2015 was opgeschort, weer van kracht wordt. Deze stap zet een proces van 30 dagen in gang, waarna, tenzij dit wordt geblokkeerd, specifieke VN-sancties automatisch weer van kracht worden. Voor de E3 is dit een noodzakelijke stap om de nucleaire diplomatie te redden en een nieuwe oorlog te voorkomen na de 12 dagen durende Israëlisch-Amerikaanse bombardementen op Iran. De sancties worden automatisch opnieuw van kracht op 27 september 2025, tenzij de Raad actie onderneemt om het proces te blokkeren.

Voor Iran is het een test van de uiteindelijke bedoelingen van Europa: druk om te onderhandelen, of gewoon een nieuwe escalatie, vermomd als diplomatie, om de VS tegemoet te komen en een nieuwe reden te geven voor een tweede oorlog. De eis van de E3 is eenvoudig: Iran moet de volledige samenwerking met het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) hervatten, de locatie van zijn 408 kilogram 60% verrijkt uranium bekendmaken en terugkeren naar de onderhandelingen met Washington.

De E3 heeft zich nooit aan zijn deel van het nucleaire akkoord van 2015 gehouden, heeft alle samenwerking met Iran stopgezet toen Donald Trump zich in 2018 uit het akkoord terugtrok en heeft ingestemd met de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen de nucleaire installaties van Iran en de moord op zijn wetenschappers en burgers. Europa is dan ook verre van in een positie om Iran te vragen zich aan het akkoord te houden. De kloof is enorm en voor Iran is het herstellen van de relatie geen optie onder dreiging zonder noodzakelijkerwijs de diplomatieke weg, de kunst van het onmogelijke, te laten vallen.

De ironie is groot. Toen de E3-groep in 2003 werd opgericht, was het doel ervan te voorkomen dat de regering-Bush een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten zou beginnen. Twee decennia later is Europa economisch, politiek en strategisch veel meer afhankelijk van de Verenigde Staten. Iran, ooit beschouwd als een cruciale energiepartner, is door opeenvolgende sancties verwaarloosbaar geworden.