Netanyahu op een tweesprong: Uitdagingen VN-resolutie voor staakt-het-vuren resolutie en binnenlandse onrust

Geschreven door – Elijah J. Magnier:

Vertaald door – Francis J.

Sinds de oprichting van de staat Israël hebben de Verenigde Staten 45 keer hun vetorecht gebruikt om Israël te beschermen in de Veiligheidsraad, naast het steunen van talrijke resoluties die in onderling overleg gunstig waren voor Israël. De laatste ontwikkeling in de Veiligheidsraad werd gekenmerkt door het ontbreken van een Amerikaans bezwaar tegen een resolutie die opriep tot een onmiddellijk staakt-het-vuren in Gaza voor de rest van de Ramadan – met als uiteindelijk doel een permanent staakt-het-vuren en de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle gijzelaars. 

De resolutie zou niet tot stand zijn gekomen zonder de voorkennis van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Hiermee reikt Washington Netanyahu een olijftak aan in zijn strijd met politieke rivalen en een diep gepolariseerde Israëlische samenleving. Hoewel de officiële woordvoerder van de VS, John Kirby, het belang van de resolutie bagatelliseerde door deze als ‘niet-bindend’ te omschrijven, heeft de invoering ervan een belangrijke discussie losgemaakt en de onderhandelingen tussen Israël en Hamas vooruitgeholpen. De stap heeft ook groeiende twijfels binnen Israël blootgelegd die een bedreiging vormen voor de stabiliteit van Netanyahu’s regering, zijn streven naar ‘totale overwinning’ in Gaza en zijn bedenkelijke plan om Rafah te bezetten.

Als reactie op de beslissing van Amerika om geen veto uit te spreken over een resolutie die oproept tot een ‘permanent staakt-het-vuren in Gaza’ na zes maanden conflict, besloot de Israëlische premier Benjamin Netanyahu om geen delegatie op hoog niveau naar Washington te sturen om plannen voor een invasie in Rafah te bespreken. Het is een symbolisch gebaar dat het politieke landschap niet wezenlijk zal veranderen. In plaats daarvan geeft Netanyahu hiermee uiting aan zijn ontevredenheid over het Amerikaanse standpunt in de Veiligheidsraad. Toch kan het standpunt van de VS Netanyahu politieke dekking geven tegen zijn meest oorlogszuchtige kabinetsleden, die gedreigd hebben met aftreden als het conflict in Gaza eindigt of als er concessies worden gedaan in de onderhandelingen. Deze situatie onderstreept de complexe dynamiek tussen de interne druk van het Israëlische leiders en hun relatie met internationale bondgenoten, in het bijzonder de Verenigde Staten.

De beslissing om geen gebruik te maken van het Amerikaanse veto tegen resolutie 2728 (2024) van de VN-Veiligheidsraad, die oproept tot “een onmiddellijk staakt-het-vuren voor de maand Ramadan dat leidt tot een duurzaam staakt-het-vuren”, heeft voor veel controverse gezorgd. Deze ontwikkeling volgde op een omstreden stemming waarbij de meeste leden van de Raad benadrukten dat alle VN-resoluties bindend zijn volgens het VN-Handvest. De Verenigde Staten daarentegen verklaarden de resolutie ‘niet-bindend’ in een poging om de internationale impact op Israël te verzachten. De resolutie werd ingediend door de tien niet-permanente leden (E10) van de Veiligheidsraad, onder leiding van Mozambique, in een opmerkelijk geval van collectieve actie door deze leden.