Wanneer Shabak Mossad vervangt: Netanyahu’s berekende boodschap aan Doha en Washington

Geschreven door Elijah J. Magnier – Vertaald door Francis J.

Toen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de verantwoordelijkheid op zich nam voor de onwettige aanval op een soeverein land, Qatar, trok zijn verklaring om twee redenen de aandacht. Ten eerste stond de snelheid waarmee hij dit erkende in schril contrast met het feit dat Israël al decennialang vertrouwt op ontkenning en lekken naar de media om zijn rol in geheime acties te insinueren. Voor moorden, sabotagemissies of cyberoperaties in het buitenland was de Israëlische formule altijd dezelfde: stilzwijgen op officieel niveau, “anonieme bronnen” voor buitenlandse correspondenten en een zorgvuldig gecultiveerde aura van mysterie. Door vrijwel onmiddellijk voor de camera’s te verschijnen, brak Netanyahu met een lange traditie die Israël diplomatiek en strategisch goed van pas was gekomen.

Ten tweede was de manier waarop hij de operatie beschreef nog opvallender. Netanyahu gaf “het leger, de luchtmacht en de Shabak” de eer voor de aanval. Ontbrekend was de Mossad, de dienst die volgens de wet en zijn mandaat verantwoordelijk is voor inlichtingen en geheime operaties in het buitenland. In de veiligheidsarchitectuur van Israël zijn de rollen duidelijk afgebakend: de Mossad voor externe operaties, de Shabak voor interne veiligheid, AMAN voor militaire inlichtingen en de IDF met zijn luchtmacht voor openlijke operaties. Het weglaten van de Mossad bij een missie die plaatsvond in Qatar, een bondgenoot van de VS, gastheer van de grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in het Midden-Oosten en een belangrijke politieke bemiddelaar met Hamas op verzoek van president Barack Obama tijdens zijn mandaat, was geen verspreking. Netanyahu staat bekend om zijn weloverwogen boodschappen. Zijn woorden zijn gekozen om meerdere doelgroepen aan te spreken: Hebreeuws voor het binnenlandse front, Engels voor buitenlandse hoofdsteden. In dit geval roept de uitsluiting van de Mossad verschillende mogelijke verklaringen op, elk met verstrekkende gevolgen. Waarom?