Een vredesplan dat er geen is: hoe Netanyahu’s voorstel voor Gaza ervoor zorgt dat Hamas het niet kan accepteren – of afwijzen

Geschreven door Elijah J. Magnier – Vertaald door Francis J.

Toen Donald Trump en Benjamin Netanyahu tijdens een gezamenlijke persconferentie hun ‘Uitgebreid plan om een einde te maken aan het conflict in Gaza’ onthulden, noemden ze het een historische routekaart naar vrede. Ze beloofden dat twintig punten een einde zouden maken aan de oorlog, Gaza zouden herbouwen, gijzelaars zouden bevrijden en een nieuw tijdperk van welvaart en coëxistentie zouden inluiden. Het werd gepresenteerd als pragmatisch en humanitair – een plan waar geen enkele rationele actor zich tegen zou kunnen verzetten.

Maar als je de tekst goed leest, komt er een heel ander verhaal naar voren. De twintig punten vormen geen vredesplan in de conventionele zin van het woord. Ze zijn een blauwdruk voor een voorwaardelijke overgave, een bestuurlijk kader om Gaza voor onbepaalde tijd te controleren onder het mom van wederopbouw en ‘stabilisatie’. De formulering is vaag waar het er het meest toe doet, alleen specifiek wanneer het verplichtingen oplegt aan de Palestijnse kant, en zo gestructureerd dat het voor Hamas bijna onmogelijk is om het plan te aanvaarden of te verwerpen zonder zijn eigen politieke lot te bezegelen.

De meeste Israëli’s, uitgeput door jaren van conflict, steunen het zogenaamde vredesplan – met als opvallende uitzondering de extreemrechtse religieus-nationalistische facties die elk idee van compromis afwijzen. Voor hen gaat deze oorlog niet om veiligheid of afschrikking, maar om het bereiken van maximalistische ideologische doelen: de etnische zuivering van de bevolking van Gaza, de volledige vernietiging van de infrastructuur, de gedwongen verplaatsing van de bevolking naar Egypte of elders, en uiteindelijk de bouw van Joodse nederzettingen op het vrijgemaakte land. Deze doelstellingen gaan veel verder dan enige defensieve redenering. Ze vertegenwoordigen een langdurig koloniaal project dat nu verhuld is in de taal van “veiligheidsimperatieven”.

Voor Benjamin Netanyahu dient het plan echter een andere, meer berekende agenda. Het sluit precies aan bij de vier strategische doelstellingen die hij stelde toen hij in oktober 2023 de oorlog begon: voor eens en voor altijd een einde maken aan het bewind van Hamas; een permanente bufferzone creëren in Gaza om elk toekomstig gewapend verzet te neutraliseren; de vrijlating van alle Israëlische gijzelaars veiligstellen en de lichamen van de doden terugkrijgen; en het bestuur van Gaza uitbesteden aan een internationale instantie, waardoor Israël de enorme politieke, juridische en militaire kosten van directe bezetting bespaard blijven. De herhaalde uitstel van een definitieve aanval op Gaza-stad door Israël – algemeen beschouwd als opzettelijke pauzes om ruimte te creëren voor diplomatieke manoeuvres – onderstreept deze berekening. Zelfs de stafchef, Eyal Zamir, uitte openlijk zijn bezorgdheid over het vooruitzicht van een bezetting van Gaza met zijn 2,3 miljoen inwoners, wetende dat een dergelijke bezetting jaren van opstand en eindeloze Israëlische slachtoffers zou betekenen.