Het strategische spionagenetwerk van Israël verliest vertrouwen in het digitale ecosysteem: elk netwerk lekt, elk apparaat zendt gegevens uit en elke update brengt risico’s met zich mee.

Geschreven door Elijah J. Magnier – Vertaald door Francis J.

Meer dan twee decennia lang was de Israëlische inlichtingendienst gebaseerd op een centrale aanname: dat de digitale omgeving naar buiten kon worden gekeerd, als wapen kon worden ingezet en asymmetrisch kon worden uitgebuit. Deze aanpak heeft bijgedragen aan de reputatie van Israël als technologische en inlichtingen-supermacht: flexibel, innovatief en dominant in de onzichtbare domeinen van cyberspace en signaalinlichtingen.

Recente interne maatregelen vertellen een ander verhaal. Het gerapporteerde verbod op Android-apparaten voor hoge officieren en het verwijderen van in China geproduceerde connected vehicles van gevoelig personeel zijn geen kleine bureaucratische aanpassingen. Ze vertegenwoordigen een structurele verschuiving in hoe de Israëlische inlichtingendienst het digitale terrein nu beoordeelt. Het ecosysteem dat Israël heeft helpen normaliseren als een ruimte voor surveillance, wordt niet langer volledig vertrouwd, zelfs niet door zijn eigen leiders.

Deze verandering weerspiegelt meer dan alleen verhoogde voorzichtigheid. Het duidt op het uiteenvallen van een langdurige asymmetrie: de overtuiging dat offensieve beheersing van digitale systemen kon worden gehandhaafd zonder gelijke blootstelling aan diezelfde systemen in eigen land.

Van verzamelplatform naar aanvalsoppervlak

Gedurende een groot deel van het tijdperk na 9/11 beschouwde de Israëlische inlichtingendienst consumententechnologie als een krachtvermenigvuldiger. Telefoons functioneerden als locatiebakens. Apps werden gedragskaarten. Basisstations, routers, voertuigen en camera’s vormden een diffuus maar krachtig sensornetwerk dat metadata, bewegingen, sociale netwerken en communicatie verzamelde. Hoewel deze houding aansloot bij de wereldwijde trends op het gebied van inlichtingen, bleek Israël bijzonder effectief in het operationaliseren ervan, door commerciële technologieën diep te integreren in militaire en inlichtingenworkflows.

De kernveronderstelling achter dit model was controle. Geen enkel systeem werd als volkomen veilig beschouwd, maar men ging ervan uit dat tegenstanders een aantal stappen achterliepen. Kwetsbaarheden die door de Israëlische inlichtingendiensten werden ontdekt of uitgebuit, zouden naar verwachting gedurende een aanzienlijke periode een asymmetrisch voordeel blijven. Een gefragmenteerde en snel veranderende wereldwijde technologiemarkt versterkte die overtuiging.