Gaza en het moment waarop Israël het strategische initiatief verloor: Washington neemt de controle over de tweede fase

Geschreven door Elijah J. Magnier – Vertaald door Francis J.

De Verenigde Staten streven niet langer naar beslissende resultaten op het slagveld. In plaats daarvan voeren ze een strategie uit waarbij escalatie wordt uitgesteld, conflicten worden bevroren en economisch-politieke kaders voorrang krijgen. Israël, dat al lang gewend is om gebeurtenissen te beïnvloeden door middel van militaire initiatieven, voelt zich nu steeds meer beperkt door deze aanpak.

Zoals algemeen werd verwacht, heeft Israël zich niet gehouden aan het staakt-het-vuren-akkoord en de bepalingen daarvan. Een van de eerste en meest ingrijpende schendingen betreft de toegang voor humanitaire hulp. Het akkoord bepaalde dat er dagelijks 600 vrachtwagens met humanitaire hulp Gaza mochten binnenrijden. In de praktijk heeft Israël minder dan 220 per dag toegestaan, ondanks het feit dat Gaza dagelijks enkele duizenden vrachtwagenladingen nodig heeft om het hoofd te bieden aan de gevolgen van een langdurige oorlog en maandenlange gedwongen uithongering als gevolg van het Israëlische beleid.

Tegelijkertijd nadert het dossier van de gevangenen zijn afronding. Van de 255 Israëlische gevangenen die op 7 oktober zijn ontvoerd wordt er nog maar één vermist. Alle anderen zijn teruggevonden, levend vrijgelaten of als overleden teruggebracht, in overeenstemming met het eerste artikel van de overeenkomst. Het opsporen van de laatste groep Israëlische gevangenen bleek bijzonder moeilijk vanwege de willekeurige bombardementen van Israël op Gaza, de grootschalige verwoesting en het met bulldozers platwalsen van Palestijnse huizen, en het opzettelijk onder water zetten met cement van tunnels van Hamas, waar vermoedelijk verschillende gevangenen werden vastgehouden.

Ondanks dat deze centrale verplichting bijna is nagekomen, is er geen multinationale stabilisatiemacht naar Gaza gestuurd, in tegenstelling tot wat was voorzien in de tweede fase van het plan van de Amerikaanse president Donald Trump, dat een einde maakte aan bijna twee jaar oorlog in de Gazastrook. Ondertussen blijven meer dan twee miljoen Palestijnen opgesloten in ongeveer 40 procent van het totale oppervlak van Gaza, dat 360 vierkante kilometer beslaat. Deze bevolking is beperkt tot zones die door Israël zijn aangewezen – en geleidelijk zijn uitgebreid – als een “gele veilige lijn”, in afwachting van de uitvoering van het plan en een Israëlische hergroepering naar een secundaire lijn die niettemin een permanente bufferzone zou formaliseren.

De Israëlische stafchef, Eyal Zamir, heeft duidelijk gemaakt dat deze “gele lijn” niet is bedoeld als een tijdelijke regeling. Hij heeft deze lijn omschreven als zowel een “defensieve als een offensieve positie”, waarmee hij aangeeft dat Israël van plan is deze lijn te handhaven als de nieuwe feitelijke grens van Gaza, zonder dat er een onmiddellijke terugtrekking op stapel staat. Premier Benjamin Netanyahu beweert ondertussen dat de tweede fase van de overeenkomst “zeer dichtbij” is, maar stelt tegelijkertijd als voorwaarde voor de uitvoering ervan dat de laatste Israëlische gevangene, die vermoedelijk nog steeds onder het puin van Gaza begraven ligt, wordt gevonden en teruggebrach.