Verrijkt en onaangetast: de 9.379 kilo die alles zou kunnen veranderen

Geschreven door Elijah J. Magnier – Vertaling Francis J. 

Iran heeft een staakt-het-vuren aanvaard zonder enige formele overeenkomst of vastgelegde voorwaarden – slechts een tijdelijke stopzetting van de vijandelijkheden, zonder voorwaarden, beperkingen of verplichtingen voor beide partijen. De luchtaanvallen van de VS en Israël op de nucleaire infrastructuur van Iran hebben de regio echter in een nieuwe fase van onzekere toekomst en risico’s gestort, maar temidden van de vlaag van officiële verklaringen, dreigingen met vergeldingsmaatregelen en geopolitieke manoeuvres blijven twee cruciale vragen opvallend onbeantwoord: Wat waren de werkelijke gevolgen van de aanvallen op het nucleaire programma van Iran en wat is er gebeurd met de naar schatting 9.000 kilogram verrijkt uranium die Iran in verschillende zuiverheidsgraden had opgeslagen? 

Wat is er geraakt?

Officiële bronnen in de VS en Israël beweren dat drie nucleaire sites zijn aangevallen en vernietigd, maar er is nog geen onafhankelijke bevestiging van welke faciliteiten zijn geraakt, hoe groot de schade is en of de aanvallen erin zijn geslaagd om de uraniumverrijkingscapaciteit van Iran te verminderen. Ging het om operationele centrifugehallen of om ondersteunende structuren? Bevonden zich daar actieve verrijkingscascades of waren het grotendeels symbolische doelen? 

Het stilzwijgen van de VS en Israël over deze details is wellicht strategisch, maar de onduidelijkheid leidt tot gevaarlijke speculaties. De bezorgdheid gaat verder dan vragen over het militaire succes of falen – ze strekt zich uit tot de veiligheid van het milieu en de mens. Als de centrifuges actief waren toen ze werden geraakt, zijn er dan radioactieve stoffen vrijgekomen? Zijn er doden of gewonden gevallen? Is er sprake van meetbare radioactieve besmetting? Tot nu toe heeft geen enkele internationale instantie, ook de IAEA niet, een definitieve publieke beoordeling gegeven. Het agentschap heeft toegang gevraagd tot de getroffen locaties en opgeroepen tot een volledige inspectie van de Iraanse uraniumvoorraden, maar bevestigt dat er tot nu toe geen abnormale stralingsniveaus zijn gemeten. 

Toch creëert het ontbreken van duidelijke, geverifieerde informatie een gevaarlijke leemte. In een regio die al in onrust verkeert, kan een dergelijke informatieblokkade destabiliserender zijn dan de aanvallen zelf.