Irak en de balans tussen Iran en de VS

Door Elijah J. Magnier: @ejmalrai

Iran en de VS zijn sinds 1979, toen de “Islamitische Republiek” aan de macht kwam,  in oorlog. De oorlog zal duren zolang de VS probeert Iran te verslaan en Iran probeert de VS uit het Midden-Oosten te dwingen. Af en toe manifesteert de oorlog zich als een directe botsing tussen de twee landen, maar meestal vindt de confrontatie plaats op het grondgebied van de Iraanse bondgenoten. Die bondgenoten worden sterker en machtig genoeg om er rekening mee te moeten houden. Ze maken van Iran een regionale macht met invloed in verschillende landen in het Midden-Oosten – van Palestina, Libanon, Syrië en Jemen tot Irak, waar de directe krachtmetingen tussen de VS en Iran hebben aangetoond dat beide landen in staat zijn om elkaar schade toe te brengen. Door de benoeming van de nieuwe Iraakse premier Mustafa al-Kadhimi te aanvaarden, hebben de twee landen een stil akkoord bereikt over de-escalatie, waardoor de nieuwe premier een evenwicht in de macht kan bereiken. Dit evenwicht zal moeilijk te handhaven zijn in het licht van de nieuwe binnenlandse uitdagingen waarmee Irak wordt geconfronteerd. Die houden niet alleen verband met de strijd tussen Iran en de VS, maar ook met de verwoestende economische recessie als gevolg van de COVID-19 pandemie en de lage olieprijs. 

Irak ging in overeenstemming met een OPEC-regeling om de productie van ruwe olie te verminderen en de vrije val van de olieprijs tegen te houden. ermee akkoord om zijn olieproductie van 4,65 miljoen vaten per dag (bpd) te laten dalen tot 3,59 bpd in mei en juni en 3,8 miljoen bpd voor de rest van het jaar. De begroting voor 2020 gaat van een olieprijs tussen $56 en $58 uit in een land waar olie goed is voor 67 procent van de economie en de inkomsten van de verkoop van ruwe olie 90 procent van de jaarlijkse begroting uitmaken. Irak heeft sinds het begin van dit jaar 11 miljard dollar verloren door enerzijds de lage olieprijs en anderzijds de relatief gesloten grenzen en het stilvallen van religieuze bedevaarten door het Coronavirus.

De Irakese ‘gewone man’ houdt echter geen rekening met deze enorme uitdagingen. Hij vraagt om werkgelegenheid, het einde van de machtsverdeling tussen de grootste politieke partijen en van de corruptie die de Irakese politiek sinds 2003 beheerst. Daarom zal, ondanks de ernst en de goede bedoelingen van de nieuwe premier, het gebrek aan financiële middelen, zelfs als al-Kadhimi erin slaagt het evenwicht tussen Iran en de VS te bewaren, de komende jaren een verwoestende uitwerking hebben op de toekomst van het land.

De premier heeft luitenant-generaal Abdel Wahab al-Saedi opnieuw aan de top van de antiterrorisme-eenheden geïnstalleerd waarmee hij hem terughaalt van een bureeljob bij het ministerie van Defensie. Dat is een  slimme eerste stap die verschillende doelen dient.

Een bron dicht bij de premier zei: “Al-Kadhimi is zich bewust van de noodzaak om op dit kwetsbare moment de VS of Iran niet uit te dagen. Daarom concentreert hij zich op binnenlandse uitdagingen en de inspanning om het land buiten de strijd tussen Iran en de VS te houden. Al-Saedi begrijpt dat hij vandaag beter Iran of al-Hashd al-Shaabi niet kan uitdagen als hij ISIS (de “Islamitische Staat”) wil bestrijden en de terroristen wil opjagen die onlangs aanzienlijk sterker zijn geworden en aanslagen hebben gepleegd. Generaal al-Saedi heeft ook de steun van de VS, wat hem zou kunnen helpen om zijn doel te bereiken”.

De VS delen sinds de moord op de Iraanse generaal Qassem Soleimani, de Iraakse commandant Abu Mahdi al-Muhandes en hun 9 metgezellen op de luchthaven van Bagdad, geen inlichtingen meer met de Irakezen. De moord was de aanleiding voor het bindende besluit van het parlement om het onmiddellijke vertrek van de Amerikaanse troepen uit Irak te vragen.

“De terugkeer van generaal al-Saedi naar de contraterreurdienst was een populaire zaak. Al-Kadhimi heeft dit verzoek ingewilligd om te voldoen aan een van de eisen van het volk en om te laten zien dat de premier hun protest respecteert. Hashd al-Shaabi strijdt in perfecte harmonie naast de antiterrorisme-eenheden  in veel regio’s in Irak,. Daarom zal de aanwezigheid van al-Saedi geen invloed hebben op de prestaties van de veiligheidstroepen en wordt deze niet beschouwd als een uitdaging voor Iran, zoals de premier aan de generaal uitlegde voordat hij hem terug in zijn oude positie installeerde”, aldus de bron.

De VS slaagde er niet in de anti-Iraanse kandidaat, Adnan al-Zurfi, te laten benoemen. Bovendien heeft al-Kadhimi al-Zurfi, ondanks zijn poging om hem een plaats in zijn kabinet te geven, niet op een ministeriële post benoemd. Sjiitische politieke groeperingen vonden de nominaties die al-Kadhimi voorstelde ongepast en provocerend voor Iran, waardoor de premier drie keer gedwongen werd zijn kabinetsselecties te wijzigen. Een anti-Iraanse premier heeft geen plaats in Irak. de voormalig premier Haidar Abadi was tegen Soleimani, maar niet tegen Iran gekant. Soleimani wilde Abadi na een jaar verwijderen, wat leidde tot een vijandige reactie van de Iraakse premier. Maar toen de nieuwe verkiezingen werden gehouden, verzoende Soleimani zich na verschillende privé-gesprekken met Abadi. Hij slaagde er evenwel niet in om de Iraakse sjiitische partijen te overtuigen om Abadi’s kandidatuur te steunen. 

Mustafa Al-Kadhimi kwam pas aan de macht toen de sjiieten al-Zurfi en generaal Esmail Qaani, de opvolger van Soleimani, een bezoek brachten aan Bagdad om de politieke leiders van de sjiieten te ontmoeten in een poging hun tegenkanting te temperen. Ook de Libanese Hezbollah speelde een belangrijke rol in het overtuigen van de tegenstanders van al-Kadhimi en overtuigde de premier om zijn kabinet te selecteren volgens criteria die gepast waren voor de sjiieten, soennieten en Koerden. Deze steun van buiten Irak verlichtte al-Kadhimi’s weg naar de macht. Het bezwaar van Kataeb Hezbollah Irak is irrelevant, ook al overdrijft de media het belang van deze organisatie. Hezbollah bemiddelde tussen al-Kadhimi en Kataeb Hezbollah, dat als een kleine speler in het grotere sjiitische plaatje in Irak wordt beschouwd.

Irak kreeg van de VS een vrijstelling van 120 dagen om elektriciteit uit Iran te blijven importeren. In feite had de VS geen andere keuze dan deze stap te zetten en zullen ze dat moeten blijven doen als ze niet willen dat Irak de Amerikaanse sancties openlijk overtreedt. De Iraakse zuidelijke provincies zullen minstens de komende 3-4 jaar nog moeten rekenen op Iraanse gas en elektriciteit. De VS zoeken naar een morele overwinning. Ze weten dat Irak niet kan overleven zonder die elektriciteit en dat de zuidelijke provincies zich niet zullen houden aan een besluit van de VS om de toevoer te blokkeren. Washington geeft er dan ook liever de voorkeur aan om te laten uitschijnen alsof het de controle heeft dan om publiekelijk te laten merken dat het niet langer dominant is.

De eerste ontmoetingen die al-Kadhimi had waren met de Amerikaanse en Iraanse ambassadeurs in Irak. Hij sprak zowel met president Trump als met president Rouhani aan wie hij bevestigde dat “Iran een dierbare vriend is en dat Irak de steun die Teheran het land heeft geboden nooit zal vergeten”. Toen de VS in 2014 de wapens niet leverden die Irak al had betaald en liever toekeken hoe ISIS een derde van Irak bezette, was Iran de eerste om het land te voorzien van wapens, training en adviseurs ij de strijd tegen ISIS. 

Iran transformeerde de Amerikaanse bedreiging in een kans om zich op te werpen als een regionale macht. De VS kunnen een Iran dat in veel landen in het Midden-Oosten regionale invloed heeft, niet langer isoleren. Rusland en China moeten rekening houden met de Iraanse invloed in hun relaties met veel landen in het Midden-Oosten. Hashd al-Shaabi en andere groepen die loyaal zijn aan Iran zijn een kracht in Irak die niet mag worden onderschat of genegeerd. Op 41 jaar heeft Iran een keten van trouwe en toegewijde bondgenoten in de regio opgebouwd, terwijl de VS eerder zakenrelaties hebben onderhouden door het uitoefenen van dwang op bange leiders in het Midden-Oosten. Op deze “klanten” kan de VS niet vertrouwen om de Amerikaanse belangen in de regio te steunen.

Vertaald door Francis J.

Dit artikel is door vrijwilligers gratis in diverse talen vertaald zodat de lezers de inhoud zouden kunnen waarderen. Het artikel mag niet worden afgedekt door een betaalmuur. Ik wil mijn volgers en lezers bedanken voor het vertrouwen en de steun. Als je het apprecieert, voel je dan niet verveeld om desnnods met slechts 1 euro bij dragen en de site te helpen financieren. Je contributie, hoe klein ook, zal bijdragen aan de continuïteit ervan. Dank je wel.

Copyright © https://ejmagnier.com   2020 

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.