Waarschuwingen van Israëlische functionarissen: een burgeroorlog Nis niet Alanger ondenkbaar

Geschreven door – Elijah J. Magnier

Vertaling door – Francis J

Barsten binnen het politieke en veiligheid establishment van Israël worden groter naarmate de toenemende interne druk een uitdaging vormt voor premier Benjamin Netanyahu’s aanpak van de Gaza-oorlog en zijn steeds autoritairder greep op de macht – een greep die hij koste wat het kost in stand heeft gehouden om zijn politieke overleving veilig te stellen.

In het verleden heeft Netanyahu de mogelijkheid van een burgeroorlog van de hand gewezen door in maart 2023, tijdens een tijdelijke onderbreking van zijn justitiële hervorming, te verklaren dat “er geen burgeroorlog kan zijn”. Maar het politieke landschap is sindsdien drastisch veranderd. Wat ooit ondenkbaar was, maakt nu deel uit van het algemene discours, met hoge ambtenaren en gerespecteerde figuren die waarschuwen voor een samenleving die op het punt staat om intern in te storten.

Het gebruik van “burgeroorlog” in de Israëlische politieke woordenschat is niet helemaal nieuw. Het dook weer op in de jaren 1990 toen premier Yitzhak Rabin de Oslo-akkoorden ondertekende, waarin hij zich verbond tot de oprichting van een Palestijnse staat – zij het een veel kleinere dan de door de VN erkende grenzen van 1967. In die tijd mobiliseerde de rechtse oppositie zich fel tegen het akkoord, bestempelde Rabin als een verrader en creëerde een sfeer die zo giftig was dat het culmineerde in zijn moord in 1995.

Vandaag is dezelfde retoriek van verraad en verdeeldheid teruggekeerd, nu gericht tegen degenen die oproepen tot een staakt-het-vuren of onderhandelingen. Maar de inzet is nog hoger. In tegenstelling tot de Oslo-periode, toen het debat ging over de toekomst van vrede, gaat de huidige crisis over de toekomst van de Israëlische ‘democratie’, institutionele integriteit en sociale cohesie. En in het middelpunt van dit alles staat Netanyahu – door critici beschuldigd van het verkiezen van oorlog boven eenheid, verdeeldheid boven consensus en persoonlijke macht boven nationaal belang.

Maar in maart 2025, met een Israëlische samenleving die meer gepolariseerd is dan op enig moment in de recente geschiedenis, heeft Netanyahu opvallend genoeg vermeden de verzekering te geven van ‘geen burgeroorlog’. Zijn stilzwijgen staat in schril contrast met het groeiende koor van waarschuwingen van hooggeplaatste politici en juristen, wat duidt op een duidelijke verschuiving in het nationale discours. Ondertussen lijkt niets Netanyahu ervan te weerhouden aan te dringen op voortzetting van de oorlog tegen Hamas.